GÜZEL SANATLAR LİSELERİ KEMAN KİTAPLARININ SAĞ EL VE SOL EL TEKNİKLERİNİN İNCELENMESİ

AN EXAMINATION OF RIGHT-HAND AND LEFT-HAND TECHNIQUES IN VIOLIN BOOKS USED IN FINE ARTS HIGH SCHOOLS

Abstract

This study aims to analyze the violin education textbooks (9th, 10th, 11th, and 12th grades) published by the Ministry of National Education (MEB) for Fine Arts High Schools between 2023-2025, in terms of right-hand and left-hand techniques, and instructional sequencing. The study employs a qualitative descriptive survey model, and data were collected through document analysis. The inclusion of 18 different Western music scales and 10 Turkish music maqams was found to be highly rich in terms of musical repertoire. However, it was concluded that reducing the violin class hours to two hours in the 10th grade is insufficient for the intensive curriculum. Furthermore, unlike the sequential order (I-II-III-IV) in universal methods, a non-sequential order (I-III-II-IV) was preferred in position teaching, and musical interpretation skills (vibrato, ornaments, etc.) taught in the 11th grade lacked sufficient reinforcing etudes. Due to these systematic deficiencies, it was determined that universal methods are more frequently preferred in the field instead of official textbooks. It is recommended to revise the technical progression hierarchy in the textbooks in accordance with universal methods.

Keywords: fine arts high school, violin education, textbook analysis, right and left hand techniques

Öz

Bu araştırma, Milli Eğitim Bakanlığı (MEB) tarafından Güzel Sanatlar Liseleri keman eğitimi için 2023-2025 yılları arasında yayımlanan ders kitaplarını (9, 10, 11 ve 12. sınıf) sağ el, sol el teknikleri ve öğretim aşamalılığı açısından incelemeyi amaçlamaktadır. Nitel araştırma yöntemlerinden tarama modelinin kullanıldığı çalışmada veriler doküman analizi ile toplanmıştır. İncelenen kitaplarda 18 farklı Batı müziği dizisi ve 10 farklı Türk müziği makamına yer verilmesi müzikal dağarcık açısından oldukça zengin bulunmuştur. Ancak 10. sınıfta keman ders saatinin iki saate düşürülmesinin yoğun müfredat için yetersiz kaldığı sonucuna ulaşılmıştır. Ayrıca, pozisyon öğretiminde evrensel metotlardaki ardışık sıralamanın (I-II-III-IV) aksine atlamalı bir sıranın (I-III-II-IV) tercih edildiği ve 11. sınıfta öğretilen müzikal yorum becerilerinin (vibrato, süslemeler vb.) yeterli etütlerle pekiştirilmediği saptanmıştır. Bu sistematik eksiklikler nedeniyle eğitim sürecinde resmi kitaplar yerine evrensel metotların daha sık tercih edildiği tespit edilmiş olup, kitaplardaki teknik ilerleme hiyerarşisinin evrensel metotlara uygun olarak revize edilmesi önerilmektedir.

Anahtar Terimler: güzel sanatlar lisesi, keman eğitimi, ders kitabı incelemesi, sağ ve sol el teknikleri

Etik ve Çıkar Çatışması

Yazarlar araştırmanın tüm süreçlerinde etik kurallara uygun davrandıklarını, ve yazarlar arasında herhangi bir çıkar çatışması olmadığını beyan ederler.

KAYNAKÇA

Afacan, Ş., & Çilden, Ş. (2017). Güzel sanatlar lisesi müzik bölümü keman öğrencilerinin temel yay tekniklerine ilişkin kazanımlarının incelenmesi. Researcher, 5(3), 370-382. https://izlik.org/JA89MH73FX. 

Crickboom, M. (1928). Le violon: Théorique et pratique (Cilt 1-5). Brüksel, Belçika: Schott Frères.

Düzbastılar, M., & Koçal, T. (2021). Türkiye'de yaylı çalgılar alanında yazılan lisansüstü tezlerin incelenmesi. Akademik Sosyal Araştırmalar Dergisi, 9(122), 1-24. http://dx.doi.org/10.29228/ASOS.52628

Engiz, G., & Delikara, A. (2024). Hans Sitt 100 Etudes Op. 32 metodu 3. fasikül etütlerinin teknik analizi. Sakarya Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 24(1), 84-99. https://doi.org/10.53629/sakaefd.xxxx

Ergün, G. (2023). Keman eğitiminde sağ el teknikleri ile ilgili bir inceleme. Afyon Kocatepe Üniversitesi Akademik Müzik Araştırmaları Dergisi, 9(17), 144-154. https://izlik.org/JA35PL55SL

Karasar, N. (2012). Bilimsel araştırma yöntemi: Kavramlar, ilkeler, teknikler (23. bs.). Ankara: Nobel Akademik Yayıncılık.

Kolbaşı, G., & Bulut, D. (2020). Güzel sanatlar lisesi keman eğitimi sürecinde yaşanan sorunlara ilişkin öğretmen görüşleri. The Journal of International Social Research, 13(73), 747-754. https://avesis.omu.edu.tr/yayin/dd043f93-aaf4-4344-a780-7e538fab1a46/guzel-sanatlar-lisesi-keman-egitimi-surecinde-yasanan-sorunlara-iliskinogretmen-gorusleri

Millî Eğitim Bakanlığı [MEB]. (1999, 20 Ağustos). Millî Eğitim Bakanlığı Anadolu güzel sanatlar liseleri yönetmeliği. T.C. Resmî Gazete (Sayı: 23792).

Millî Eğitim Bakanlığı [MEB]. (2020). Millî Eğitim Bakanlığı rehberlik ve psikolojik danışma hizmetleri yönetmeliği. T.C. Resmî Gazete (Sayı: 31213).

Millî Eğitim Bakanlığı [MEB]. (2022). Çalgı eğitimi keman dersi öğretim programı (9, 10, 11 ve 12. sınıflar). Ankara: T.C. Millî Eğitim Bakanlığı.

Millî Eğitim Bakanlığı [MEB]. (2023a). Çalgı eğitimi keman 9. sınıf ders kitabı. Ankara: Millî Eğitim Bakanlığı.

Millî Eğitim Bakanlığı [MEB]. (2023b). Çalgı eğitimi keman 10. sınıf ders kitabı. Ankara: Millî Eğitim Bakanlığı.

Millî Eğitim Bakanlığı [MEB]. (2024). Çalgı eğitimi keman 11. sınıf ders kitabı. Ankara: Millî Eğitim Bakanlığı.

Millî Eğitim Bakanlığı [MEB]. (2025). Çalgı eğitimi keman 12. sınıf ders kitabı. Ankara: Millî Eğitim Bakanlığı.

Millî Eğitim Bakanlığı Talim ve Terbiye Kurulu Başkanlığı. (2023). Güzel sanatlar liseleri haftalık ders çizelgeleri (Karar Sayısı: 41). Ankara: Yazar.

Sevcik, O. (1905). Changes of position and preparatory scale studies, op. 8. Londra, İngiltere: Bosworth & Co.

Seybold, A. (1915). Neue violin-etüden-schule, op. 182. Hamburg, Almanya: Anton J. Benjamin.

Sitt, H. (1889). 100 etudes for the violin, op. 32 (Fasikül 1-5). Leipzig, Almanya: Ernst Eulenburg.

Tarkum, E. (2006). Keman öğretiminde müzikaliteyi etkileyen temel faktörler. Trakya Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 8(2), 127-130. https://izlik.org/JA77TL66LH

Uçan, A. (1994). Müzik eğitimi: Temel kavramlar-ilkeler-yaklaşımlar. Ankara: Müzik Ansiklopedisi Yayınları.

Yıldırım, A., & Şimşek, H. (2011). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri (8. bs.). Ankara: Seçkin Yayıncılık.

Yıldırım, K., & Özdemir, S. (2023). Güzel sanatlar liselerinde uygulanan bireysel çalgı (keman) eğitimi dersi öğretim programlarında bulunan tonal ve makamsal dizilerin karşılaştırmalı olarak incelenmesi. RumeliDE Dil ve Edebiyat Araştırmaları Dergisi, (36), 704-714. https://doi.org/10.29000/rumelide.1374968