YENİLENEBİLİR ENERJİ KAYNAKLARI DERSİNİN FEN BİLİMLERİ ÖĞRETMEN ADAYLARININ ENERJİ OKURYAZARLIK VE YENİLENEBİLİR ENERJİ ALGI DÜZEYLERİNE ETKİSİ

THE EFFECT OF THE RENEWABLE ENERGY RESOURCES COURSE ON PRE-SERVICE SCIENCE TEACHERS’ ENERGY LITERACY AND RENEWABLE ENERGY PERCEPTION LEVELS

Abstract

This study aimed to examine the effects of the renewable energy resources course on the energy literacy and renewable energy perception levels of pre-service science teachers. The research, which used a quasi-experimental design with a pre-test-post-test control group, was conducted with the participation of 68 pre-service science teachers at a state university. The Renewable Energy Perception Survey and the Energy Literacy Scale were administered to the pre-service teachers at the beginning and end of the semester. The scores of the pre-service teachers on the scales were examined in terms of group, gender, and GPA variables. The study concluded that the renewable energy resources course positively impacted the pre-service teachers' energy literacy levels, while no significant difference was observed in their perceptions of renewable energy. In light of the study's findings, it is recommended that science teaching programs may be enriched with courses, activities, and practices that will positively enhance pre-service teachers' perceptions of renewable energy.

Keywords: Renewable energy sources, renewable energy perception, energy literacy, pre-service science teacher.

Öz

Bu araştırmada, yenilenebilir enerji kaynakları dersinin fen bilimleri öğretmen adaylarının enerji okuryazarlık ve   yenilenebilir enerji algı düzeylerine etkisini incelemek amaçlanmıştır. Deneysel desen türlerinden ön test-son test kontrol gruplu yarı deneysel desenin kullanıldığı araştırma, bir devlet üniversitesinde yenilenebilir enerji kaynakları dersini alan ve almayan 68 fen bilimleri öğretmen adayının katılımı ile gerçekleştirilmiştir. Öğretmen adaylarına dönem başında ve dönem sonunda Yenilenebilir Enerji Algı Anketi ile Enerji Okuryazarlık Ölçeği uygulanmıştır. Öğretmen adaylarının ölçeklerden aldıkları puanlar grup, cinsiyet ve not ortalaması değişkenleri açısından incelenmiştir. Araştırma sonucunda yenilenebilir enerji kaynakları dersinin, öğretmen adaylarının enerji okuryazarlık düzeylerini olumlu etkilediği sonucuna ulaşırken, yenilenebilir enerji algılarında ise anlamlı bir farklılık olmadığı gözlenmiştir. Araştırmanın bulguları ışığında fen bilgisi öğretmenliği programının, öğretmen adaylarının yenilenebilir enerji algılarını olumlu yönde geliştirecek ders, etkinlik ve uygulamalarla zenginleştirilmesi önerilebilir.

Anahtar Terimler: Yenilenebilir enerji kaynakları, yenilenebilir enerji algısı, enerji okuryazarlığı, fen bilimleri öğretmen adayları.

KAYNAKÇA

Acisli, S. (2017). The investigation of the effects of robotic-assisted practices in the teaching of renewable energy sources to science teachers canditates. M. Pehlivan ve W. Wu (Ed.), Research Highlights in Education and Science 2017 içinde (s. 68-74). ISRES Publishing.

Açıslı Çelik, S. (2021). Pre-Service Teachers' Attitudes and Metaphoric Perceptions towards Renewable Energy Resources. International Online Journal of Education and Teaching, 8(4), 2334-2352.

Akitsu, Y., Ishihara, K. N., Okumura, H., & Yamasue, E. (2017). Investigating energy literacy and its structural model for lower secondary students in Japan. International Journal of Environmental and Science Education, 12(5), 1067-1095.

Aksan, Z., & Çelikler, D. (2015). Küresel ısınma ile mücadele hakkında ilköğretim öğretmen adaylarının algı ve görüşleri. Akademik Bakış Uluslararası Hakemli Sosyal Bilimler Dergisi, (48), 207-222.

American Psychological Association. (2015). Perception. İçinde APA dictionary of psychology (2.baskı, s. 775).

Apergis, N., & Danuletiu, D. C. (2014). Renewable energy and economic growth: evidence from the sign of panel long-run causality. International Journal of Energy Economics and Policy, 4(4), 578-587.

Arı, E., & Yılmaz, V. (2021). Üniversite Öğrencilerinin Yenilenebilir Enerjiye Yönelik Tutumların Araştırılması: Bir Yapısal Model Önerisi. Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 23(2), 271-288.

Ayata, S., Oylumluoğlu, G., & Alpaslan, M. M. (2022). Ortaokul Öğrencilerinin Enerji Okuryazarlığının Demografik Değişkenler ile İlişkisinin İncelenmesi. Bilim, Eğitim, Sanat ve Teknoloji Dergisi (BEST Dergi), 6(2), 115-129.

Ayhan, F. (2023). Coğrafya lisans öğrencilerinin enerji tasarrufu ve enerji okuryazarlık düzeylerine dair bir araştırma. Uluslararası Yönetim Akademisi Dergisi, 6(3), 784-793.

Balbağ, N. L., & Balbağ, M. Z. (2019). Sınıf ve fen bilgisi öğretmen adaylarının yenilenebilir enerji kaynaklarına yönelik tutumlarının bazı değişkenlere göre incelenmesi. Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 20, 1209-1222.

Bloom, M., & Quebec Fuentes, S. (2019). Experiential learning for enhancing environmental literacy regarding energy: A professional development program for inservice science teachers. Eurasia Journal of Mathematics, Science and Technology Education, 15(6), em1699.

Boz, V. (2020), Enerji Kaynaklarına İlişkin Öğrenci Görüşleri ve Enerji Okuryazarlığı: Durum Çalışması [Yayınlanmamış yüksek lisans tezi]. Yıldız Teknik Üniversitesi.

Boz, V., & Görgülü Arı, A. (2021). Teachers views about energy education and energy literacy. IBAD Sosyal Bilimler Dergisi, (11), 93-110.

Cotton, D. R., Miller, W., Winter, J., Bailey, I., & Sterling, S. (2015). Developing students’ energy literacy in higher education. International Journal of Sustainability in Higher Education, 16(4), 456-473.

Creswell, J. W. (2017). Araştırma deseni: Nitel, nicel ve karma yöntem yaklaşımları (S. B. Demir, Çev. Ed.; 3. baskı). Eğiten Kitap Yayıncılık.

Cruz-Lorite, I. M., Cebrián-Robles, D., Acebal, M. D. C., & Blanco López, Á. (2022). Pre-service teachers’ ideas about obtaining electricity in nuclear power stations in a role play context. EURASIA Journal of Mathematics, Science and Technology Education, 18(11), 1-15.

DeWaters, J. E., & Powers, S. E. (2011). Energy literacy of secondary students in New York State (USA): A measure of knowledge, affect, and behavior. Energy Policy, 39(3), 1699-1710.

DeWaters, J., Qaqish, B., Graham, M., & Powers, S. (2013). Designing an energy literacy questionnaire for middle and high school youth. Journal of Environment Education, 44(1), 56–78.

Ergül, N. R., & Çalış, S. (2022). Fen bilgisi öğretmen adaylarının yenilenebilir enerji ve kaynakları hakkındaki bilgi düzeylerinin incelenmesi. Uludağ Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 35(1), 107-125.

Göcük, A., & Şahin, F. (2016). Probleme dayalı öğrenme yaklaşımının 5. Sınıf öğrencilerinin enerji okuryazarlıkları üzerine etkisi. Journal of Human Sciences, 13(2), 3446-3468.

Guven, G., & Sulun, Y. (2017). Pre-service teachers' knowledge and awareness about renewable energy. Renewable and Sustainable Energy Reviews, 80, 663-668.

Higde, E. (2022). An Interdisciplinary Renewable Energy Education: Investigating the Influence of STEM Activities on Perception, Attitude, and Behavior. Journal of Science Learning, 5(2), 373-385.

Koroneos, C., Spachos, T., & Moussiopoulos, N. (2003). Energy analysis of renewable energy sources. Renewable energy, 28(2), 295-310.

Lee, L. S., Lee, Y. F., Altschuld, J. W., & Pan, Y. J. (2015). Energy literacy: Evaluating knowledge, affect, and behavior of students in Taiwan. Energy Policy, 76, 98-106.

MEB (Milli Eğitim Bakanlığı) (2024). Fen Bilimleri Dersi Öğretim Programı (3, 4, 5, 6, 7 ve 8. sınıflar).

Newborough, M., & Probert, D. (1994). Purposeful energy education in the UK. Applied Energy, 48(3), 243-259.

Oluk, S., Şengören, S. K., & Babadağ, G. (2019). Öğretmen adaylarının enerji tasarrufuna yönelik tutum ve davranışlarının bazı değişkenler açısından değerlendirilmesi. Dokuz Eylül Üniversitesi Buca Eğitim Fakültesi Dergisi, (47), 1-13.

Puk, T., & Makin, D. (2006). Ecological consciousness in Ontario elementary schools: The truant curriculum and the consequences. Applied Environmental Education and Communication, 5(4), 269-276.

Saraç, E., & Bedir, H. (2014). Sınıf öğretmenlerinin yenilenebilir enerji kaynakları ile ilgili algıları üzerine nitel bir çalışma. Kara Harp Okulu Bilim Dergisi, 24(1), 19- 45.

Sen, M., Arslan, R., Ulusoy, Y., & Tomov, P. (2021). Public awareness and perception of renewable energy and systems and related educational needs in Turkey and Bulgaria. Recent, 22(2), 86-92.

Seydioğulları, H. S. (2013). Sürdürülebilir kalkınma için yenilenebilir enerji. Planlama Dergisi, 23(1), 19-25.

Stylos, G. Gavrilakis, C., Goulgouti, A., & Kotsis, K. T. (2023). Investigating energy literacy of pre-service primary school teachers in Greece. Interdisciplinary Journal of Environmental and Science Education, 19(4), e2318.

Tabachnick, B. G., & Fidell, L. S. (2013). Using multivariate statistics (6th ed.). Pearson.

Usta, N. D., Karslı, F., & Durukan, Ü. G. (2016). Bilgisayar destekli öğretim materyalinin öğretmen adaylarının yenilenebilir enerji ve kaynaklarını öğrenmelerine etkisi. Mersin Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 12(1), 196-210.

Yakut İpekoğlu, H., Üçgül, İ., & Yakut, G. (2014). Yenilenebilir enerji algısı anketi: Güvenirlik ve geçerliği. Yekarum, 2(3), 20-26.

Yılmaz, S., & Aydoğdu, B. (2020). Fen bilimleri öğretmen adaylarının yenilenebilir enerji kaynaklarına yönelik tutumlarının bazı değişkenlere göre incelenmesi. International Journal of Active Learning, 5(2), 127-141.

Yürümezoğlu, K., Ayaz, S., & Çökelez, A. (2009). İlköğretim ikinci kademe öğrencilerinin enerji ve enerji ile ilgili kavramları algılamaları. Necatibey Faculty of Education Electronic Journal of Science and Mathematics Education, 3(2), 52-73.

Zyadin, A., Puhakka, A., Ahponen, P., & Pelkonen, P. (2014). Secondary school teachers' knowledge, perceptions, and attitudes toward renewable energy in Jordan. Renewable Energy, 62, 341-348.